Etkinin tam kapsamı henüz belirsiz olsa da, AB çelik piyasası gelişmeleri yakından takip ediyor ve önemli alımlardan kaçınıyor.
Daha uzun teslim süreleri
Avrupalı alıcılar, daha önce Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ithalat teslimatlarının artık Ümit Burnu’na yönlendirilmesi gerekeceğini ve bunun da daha yüksek navlun maliyetlerine ve daha uzun teslimat sürelerine yol açacağını tahmin ediyor. Nitekim, ilk gemiler alternatif rotayı kullanmaya başladı bile.
Piyasa kaynakları, Asya ve Orta Doğu’dan Avrupa’ya yapılan çelik teslimatlarının, ilk beklentilere kıyasla iki ila dört hafta daha uzun sürebileceğini tahmin ediyor.
Kuzeybatı Avrupa’dan bir tüccar, “Sipariş alma ve ithalat için teklif verme konusunda zaten sorunlar yaşıyoruz. Hem fiyatlar hem de teslimat süreleri konusunda birçok belirsizlik var” dedi.
Avrupa’daki alıcılar için teslimat gecikmeleri, Temmuz 2026’dan itibaren çelik ithalat kotalarının sıkılaştırılması beklentisi nedeniyle kritik önem taşıyor. Yeni kota sistemine göre, hacimde %47’lik bir azalma ve gümrük vergilerinin %50’ye çıkarılması önerildi. Ülke bazlı kotalar veya küresel kotalardaki üst sınırlar hakkında ayrıntıların olmaması, Avrupa ithalatçılarını üçüncü çeyrekte gelecek çelik ithalatı konusunda son derece temkinli hale getirdi. Teslimat gecikmeleri, yeni ve daha sıkı kotaların aşılma olasılığını büyük ölçüde artırıyor.
Kaynaklara göre, Avrupa’da ithal çelik fiyatlarının nakliye maliyetlerindeki artış nedeniyle yükselmesi bekleniyor. Bu durum, artan enerji maliyetleriyle birlikte, Avrupa fiyatlarını da yukarı çekebilir. AB’de nakliye maliyetlerinin ve dolayısıyla teslimat fiyatlarının artacağını düşünüyorum. Öte yandan, döviz kuru düşüyor ve deniz taşımacılığı maliyetleriyle birlikte ithalat fiyatları artabilir. Bazı kaynaklar, İran’dan levha ithalatının azalmasının ağır levha fiyatlarını yukarı çekebileceğini de belirtti. Ancak piyasa katılımcılarının çoğunluğu, söz konusu miktarların üretim sorunlarına yol açacak kadar önemli olmadığını savundu. Alternatif levha kaynakları ise geçen hafta spot piyasada hiç levha bulunmayan Brezilya veya Asya’daki fabrikalar olabilir.
Suudi Arabistan’dan çelik rulo ihracatçıları, malzemenin CO2 içeriğinin düşük olması nedeniyle son zamanlarda Avrupa pazarında daha aktif hale geldi. Bu teslimatların Ortadoğu’daki jeopolitik gerilimlerden de etkileneceği tahmin ediliyor. Alman bir dağıtımcı, “Körfez’e hiçbir sevkiyat yapılmayacağı için Asya’dan gelen tüm malzeme başka yerlere gidecek. Özellikle Suudi Arabistan ve BAE’den yapılan ihracat da etkilenecek” dedi.
Bazı piyasa katılımcıları, daha önce Kızıldeniz’de yaşanan Husi saldırıları nedeniyle çeliğin zaten Ümit Burnu üzerinden sevk edildiğini ve güzergah değişikliğinin etkisinin ciddi olmayabileceğini belirtti. İtalyan bir tüccar, “Lojistik üzerindeki etkisi çok büyük olmayabilir, ancak enerji ve dolayısıyla çelik üretimi üzerindeki etkisi daha güçlü olabilir ve üretim maliyetlerinin yeniden ayarlanması nedeniyle fiyat değişikliklerine yol açabilir” dedi.
Artan enerji maliyetleri
Enerji maliyetlerindeki artışın Avrupa’daki çelik üretim maliyetlerini doğrudan etkilemesi bekleniyor. Ancak bazıları, çatışmanın hızlı bir şekilde çözülmesi durumunda etkilerin sınırlı kalabileceğini öne sürdü.
Kaynaklara göre, belirsiz jeopolitik durum AB’deki çelik talebini olumsuz etkileyebilir. “Bu aşamada, İran’daki durum Avrupa için fiziksel çelik arzında bir aksama olmaktan ziyade, esas olarak bir enerji fiyat şoku olarak değerlendirilebilir. Yüksek petrol ve doğalgaz fiyatları üretim maliyetlerini ve ithalat paritesini artırıyor, bu nedenle anlık etki çelik fiyatlarının sabit kalmasını destekliyor,” diye belirtti Avrupalı bir dağıtımcı. “Genel olarak, fiyat tabanını yükseltmesi muhtemel ancak yukarı yönlü potansiyeli de sınırlıyor; bu da kısa vadede marjlar için destekleyici, ancak toplam çelik talebi için değil.”
Avrupa çelik fiyatları 2025 yılının sonlarında toparlanmaya başladı ve Karbon Sınır Düzenleme Mekanizması (CBAM) nedeniyle azalan yurtdışı arzı ve beklenen düşük kotalar nedeniyle yükseliş trendi 2026 yılında da devam etti. Bu arada, talep 2025’ten bu yana önemli ölçüde toparlanmadı.
McCloskey’nin Kuzeybatı Avrupa’daki yerli sıcak haddelenmiş rulo (HRC) için haftalık fiyat değerlendirmesi, 27 Şubat itibariyle fabrika çıkış fiyatı olarak 680 EUR/ton olarak gerçekleşti ve yıl başından bu yana 60 EUR/ton artış gösterdi.